W skrócie
- Sprawdź w wezwaniu, czy jesteś wezwany jako świadek, czy jako podejrzany.
- Na wezwanie trzeba się stawić. Jeśli nie możesz, usprawiedliw nieobecność jeszcze przed terminem.
- Świadek musi mówić prawdę, ale może odmówić odpowiedzi na pytanie, które naraża jego lub osobę najbliższą na odpowiedzialność.
- Podejrzany może odmówić składania wyjaśnień i zażądać, żeby przesłuchanie odbyło się z udziałem obrońcy.
Świadek czy podejrzany: sprawdź to najpierw
W wezwaniu jest napisane, kto Cię wzywa (Policja, prokuratura albo sąd), w jakiej sprawie, kiedy i w jakim charakterze. To ostatnie jest kluczowe.
Świadek zeznaje o tym, co wie o sprawie. Podejrzany to osoba, której przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa. Zdarza się, że ktoś wezwany jako świadek w trakcie sprawy staje się podejrzanym, dlatego już przed pierwszym przesłuchaniem warto zastanowić się, jaka może być Twoja rola.
Czy muszę się stawić?
Tak. Za niestawiennictwo bez usprawiedliwienia grozi kara pieniężna, a nawet zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie.
Jeśli nie możesz przyjść, np. z powodu choroby, zawiadom o tym organ, który Cię wezwał, jeszcze przed terminem. Chorobę usprawiedliwia zwykle zaświadczenie lekarza sądowego, a nie zwykłe zwolnienie lekarskie.
Przesłuchanie w charakterze świadka
Świadek ma obowiązek mówić prawdę i niczego nie zatajać. Za fałszywe zeznania grozi odpowiedzialność karna. Świadek ma jednak też prawa:
- osoba najbliższa dla podejrzanego, np. małżonek, rodzic, dziecko albo rodzeństwo, może odmówić zeznań,
- świadek może odmówić odpowiedzi na pytanie, jeśli odpowiedź mogłaby narazić jego lub osobę najbliższą na odpowiedzialność za przestępstwo albo wykroczenie,
- świadek może mieć pełnomocnika, jeśli wymaga tego jego interes w sprawie.
Przesłuchanie w charakterze podejrzanego
Jeśli jesteś wezwany jako podejrzany, masz więcej praw niż świadek:
- możesz odmówić składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania, bez podawania powodu,
- możesz zażądać, żeby przesłuchanie odbyło się z udziałem Twojego obrońcy,
- możesz żądać pisemnego uzasadnienia zarzutów.
To, co powiesz, trafia do protokołu i do akt. Może mieć znaczenie przez całą sprawę, także przed sądem. Dlatego decyzję, czy i co wyjaśniać, najlepiej podjąć razem z obrońcą przed przesłuchaniem, a nie po nim.
Czy iść z obrońcą?
Jako podejrzany: tak, i to jeszcze przed pierwszym przesłuchaniem. Obrońca zapozna się z treścią zarzutów, pomoże Ci ustalić, czy składać wyjaśnienia, i będzie obecny w trakcie czynności. Jeśli zażądasz jego udziału, a on nie przyjdzie, przesłuchanie może się odbyć bez niego, dlatego termin warto ustalić wcześniej.
Jako świadek: nie zawsze. Pełnomocnik jest potrzebny zwłaszcza wtedy, gdy możesz stać się podejrzanym, gdy sprawa dotyczy Twojej firmy albo bliskiej osoby, albo gdy nie wiesz, na które pytania masz prawo nie odpowiadać.
Jak przygotować się do przesłuchania
- Przeczytaj wezwanie i zapisz sygnaturę sprawy, datę, godzinę i adres.
- Weź ze sobą dowód osobisty i wezwanie.
- Przypomnij sobie fakty i daty. Możesz je wcześniej zanotować dla siebie.
- Nie rozmawiaj o sprawie z innymi świadkami i nie komentuj jej w internecie.
- Po przesłuchaniu przeczytaj protokół w całości. Jeśli coś zapisano inaczej, niż powiedziałeś, zgłoś poprawkę, zanim podpiszesz.
- Jeśli jesteś wezwany jako podejrzany, porozmawiaj z obrońcą przed terminem.
Warto wiedzieć
Wyjaśnienia złożone na początku sprawy to tylko jeden z dowodów. Można je później uzupełnić albo zmienić, ale łatwiej jest dobrze przygotować się do pierwszego przesłuchania niż później naprawiać jego skutki.
Masz wezwanie i nie wiesz, jak się do niego przygotować? Zadzwoń: 507 871 432. Ustalimy, w jakim charakterze Cię wezwano i co warto zrobić przed terminem.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.
